( كَلَّا ) يعنى حقّا ( إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى ) كه آدمى هر آينه سركش و طغيان مىكند از مرز خود تجاوز نموده و بر پروردگارش تكبّر نموده و از حد خود ميگذرد . ( أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى ) يعنى هر آينه اگر ديد خود را مستغنى و بينياز از پروردگارش بسبب فاميل و اموال و نيرويش مثل آنكه گفته است طغيان مىكند و سركشى مينمايد كسى كه خود را بينياز از خدا ببيند نه هر كس كه توانگر باشد طاغى شود . قتاده گويد : طاغى آنست كه وقتى بمالى رسيد لباس و مركب سوارى و طعام و نوشابه خود را زياد كند ، پس اينست طغيان او كه ول خرجى مىكند ( و در راه خدا به بينوايان و محتاجان نميدهد ) . و بعضى گفته‌اند : كه اين آيه تا آخر سوره در باره ابى جهل بن هشام نازل شده است .

--> ( قلم دانشمندان كه بر روى صفحهء كاغذى جارى شود و مطلبى از امور دين و معارف و مواعظ و آداب ثبت نمايد اثرش از خون شهيدانى كه صفحه زمين را رنگين نموده است برتر و بيشتر است و براى همين است كه حضرت على ( ع ) در ابيات منسوب بحضرتش فرمود ، لا فضل الّا لاهل العلم انهم * على الهدى لمن استهدى ادلاء ، فضيلتى و مقامى نيست براى احدى مگر براى اهل علم و دانش كه ايشان براى هدايت و ارشاد كسانى كه طلب هدايت ميكنند دليل‌ها و رهنمايانند ، صادق سرمد هم به فارسى همين مضمون را سروده و گفته : آن را كه فضل و دانش و تقوى مسلم است * هر جا قدم نهد قدمش خير مقدم است كس را بمال فخر بر اهل كمال نيست * علم است آنكه مفخر اولاد آدم است